Ελευθέρα Αποστολική Εκκλησία Πεντηκοστής Ρεθύμνου

Η φωνή της Αγάπης Του στο Ρέθυμνο

Αναζήτηση

Πρόσφατα Κηρύγματα

Δαμιανάκης Γ. Ιωάννης ιζ'


Ιωάννης ιβ'


Ζαχαρίας θ' - Ματθαίος κα'

Bιβλικά Μηνύματα

Έχω τί κατά σου...

Εχω τί κατά σου...

Διότι την αγάπην σου την πρώτη αφήκας...

ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ Β 4

ΕΙΣΑΓΩΓΉ

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΦΕΣΟΥ

ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΠΙΣΤΟΙ

Ο Ακύλας, ένας Ιουδαιός γενημένος στον Πόντο, ήταν ένας φτωχός σκηνοποιός, ο οποίος πήγε στην Ρώμη, αναζητώντας καλύτερη τύχη. Εκεί γνωρίστηκε με την Πρίσκιλλα, Ρωμαία με καταγωγή από ανώτερη τάξη, κοπέλα μορφωμένη και δραστήρια. Παντρεύτηκαν, και κοντά στον Ακύλα η Πρίσκιλλα βρήκε τον  Έναν Θεό, και εγκαταλείποντας την ειδωλολατρία ασπάσθηκε την Ιουδαϊκή πίστη. Τότε ήταν που έφθασε και το μήνυμα του ευαγγελίου στην Ρώμη, ότι ο Μεσσίας που περίμεναν είχε έρθει πριν λίγα χρόνια στην Ιερουσαλήμ!

Το 49 μ.Χ. ο αυτοκράτορας Κλαύδιος εξέδωσε διάταγμα εξορίζοντας όλους τους Ιουδαίους από την Ρώμη. Η Πρίσκιλλα ακολούθησε τον άνδρα της που ήταν υποχρεωμένος να φύγει, κι έτσι το ζευγάρι βρέθηκε στην Κόρινθο, όπου άνοιξε ένα εργαστήριο και δούλευαν ως σκηνοποιοί. Όμως τα πράγματα πήγαν διαφορετικά απ’ ό,τι φαντάζονταν! Γιατί στην Κόρινθο βρέθηκε ο επίσης σκηνοποιός Παύλος κατά την διάρκεια του 2ου αποστολικού του ταξιδιού. Και τον ενάμιση χρόνο που έμεινε στην Κόρινθο φιλοξενήθηκε από το νεαρό ζευγάρι και δουλεύανε μαζί. Το μήνυμα του Παύλου τους άγγιξε τόσο πολύ, ώστε αποφάσισαν να λάβουν μέρος και αυτοί μαζί του στην αποστολή! Ξεκινόντας λοιπόν ο Παύλος την επιστροφή του για την Ιερουσαλήμ, συνοδευόταν πλέον και από τον Ακύλα και την Πρίσκιλλα!

Φεύγοντας λοιπόν από το λιμάνι των Κεχριών, έφτασαν στην Έφεσο, όπου έκαναν μια πολύ σύντομη στάση, όπου ο Παύλος βρέθηκε στην συναγωγή να συνομιλεί με τους Ιουδαίους, οι οποίοι των παρακάλεσαν να μείνει λίγο καιρό μαζί τους. Επείδη όμως βιαζόταν να κατέβει στα Ιεροσόλυμα, άφησε εκεί τους δύο πολύτιμους συνεργάτες του, τον Ακύλα και την Πρίσκιλλα. Και κάπου εδώ ξεκινάει η εκκλησία της Εφέσου...

Στην Έφεσο βρέθηκε ένας Ιουδαίος, ονομαζόμενος Απολλώς, ο οποίος ήταν ζέων στο Πνεύμα, και κύρητε την οδό του Ιησού, με πολύ δύναμη και παρησία. Όμως γνώριζε μόνο για το βάπτισμα του Ιωάννου, και γι’αυτό όταν τον άκουσαν στην συναγωγή ο Ακύλας με την Πρίσκιλλα, τον πήραν από κοντά και του εξήγησαν ακριβέστερα τον δρόμο του Θεού.

ΤΑ ΤΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ ΠΑΥΛΟΥ

Ο Απολλώς είχε ήδη φύγει και βρισκόταν στην Κόρινθο, οταν ο Παύλος επέστρψε στην Έφεσο κατά το 3ο αποστολικό του ταξίδι. Βρήκε τότε δώδεκα μαθητές, οι οποίοι όπως και ο Άπολλως αρχικά, γνώριζαν μόνο το βάπτισμα του Ιωάννου και δεν είχαν λάβει Πνεύμα Άγιο. Τότε αφού βαπτίστηκαν στο όνομα του Κυρίου Ιησού, επέθεσε πάνω τους τα χέρια του ο Παύλος και ήρθε το Πνεύμα το Άγιο πάνω τους και προφήτευαν.

Για τρεις μήνες ο Παύλος βρισκόταν στην συναγωγή και μιλούσε για την βασιλεία του Θεού, επειδή όμως πολύ σκλύρηναν τις καρδιές τους και κακολογούσαν, αναγκάστηκε να ξεχωρίσει τους μαθητές, τους οποίους συνήθροιζε στο σχολείο κάποιου που λεγόταν Τύραννος. Για δύο χρόνια συνέβαινε αυτό, και ήταν τόσο μεγάλα τα θαύματα που έκανε ο Κύριος, ωστέ ακόμη και τα μαντήλια του Παυλου ακουμπούσαν σε ασθενείς, και αυτοί γίνονταν καλά. Στα τρία χρόνια που έμεινε εκεί ο Παύλος το έργο αυξήθηκε ταχύτατα, ενώ ήταν πάρα πολύ αυτοί που ελευθερώθηκαν από μαγείες και πνεύματα πονηρά.

Βέβαια, η νέα θρησκεία δεν πέρασε απαρατήρητη από τους κατοίκους της Εφέσου. Ο λαός που πίστευε, αποχωριζόταν από την ειδωλολατρία,  και έτσι ο τεράστιος ναός της Αρτέμιδος, (ένα από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου), άρχισε να χάνει την αίγλη του και μαζί και τα κέρδη που απέφερε. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να υπάρχουν πολλές αντιδράσεις από τους τεχνίτες, ο οποίοι έφτιαχναν ναούς της Άρτεμις.

Η ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ

Ο Παύλος έφυγε από την Έφεσο, σίγουρα όμως το έργο είχε εδραιωθεί, καθώς πλέον υπήρχαν πρεσβύτεροι οι οποίοι καθοδηγούσαν τους μαθητές, (πολλοί πιθανολογούν ότι οι πρώτοι πρεσβύτεροι ήταν αυτοί οι δώδεκα πρώτοι μαθητές, τους οποίους ερχόμενος ο Παύλος είχε βρει βαπτισμένους μόνο στο βάπτισμα του Ιωάννου και όχι βαπτισμένους με Άγιο Πνεύμα). Αυτούς τους πρεσβύτερους κάλεσε ο Παύλος στην Μίλητο, και με την αποκάλψη που του έδεινε το Άγιο Πνεύμα τους προειδοποίησε να προσέχουν το ποίμνιο, γιατί ακόμη και από αυτούς τους ίδιους θα σηκωθούν άτομα που θα μιλάνε διεστραμμένα, λύκοι βαρείς που δεν θα λυπούνται το ποίμνιο. Πιθανόν αυτή η αποκάλυψη ήταν που τον οδήγησε να αφήσει στην Έφεσο τον Τιμόθεο, με την προτροπή να κηρύττει να μην έχουν ξένες διδασκαλίες ούτε να πιστεύουν στους διάφορους μύθους που ακούνε (Ά Τιμοθέου α:3-5). Ο Τιμόθεος παρέμεινε Επίσκοπος Εφέσου μέχρι το μαρτύριο του κατά τους διωγμούς του Δομητιανού (81- 86μΧ).

Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ

Στην τελευταία του αυτή συνάντηση με τους πρεσβυτέρους, ο Παύλος τους είπε επίσης ότι το Άγιο Πνεύμα τον έχει προειδοποιήσει ότι τον περιμένουν θλίψεις και αιχμαλωσίες, και ότι οι αδελφοί στην Έφεσο δεν θα τον ξαναδούν, και όντως έτσι έγινε. Όμως ο Παύλος δεν έχασε την επαφή του με την εκκλησία των Εφεσίων. Κατά την πρώτη του αιχμαλωσία στην Ρώμη, γύρω στο 61 μ.Χ. τους στέλνει επιστολή, (μέσα από την φυλακή), γεμάτη με συμβουλές, για το πως πρέπει να περπατάνε αντάξια της πρόσκλησής τους, και τους εξηγεί πως έρχεται η τελειοποίηση των αγίων (Εφεσίους δ:1,12), ενώ δίνει πολύτιμες συμβουλές για σωστή οικογένεια και ορθό πνευματικο περπάτημα.

Η ΤΕΛΙΚΗ ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ

Ο Παύλος είχε σίγουρα φύγει για τον Κύριο, ενώ και ο Τιμόθεος πρέπει να είχε ήδη εκτελεσθεί οταν ο Ιωάννης, εξόριστος στην Πάτμο, παρέλαβε την Αποκάλυψη. Μέσω του Ιωάννη λοιπόν, ο Κύριος μιλάει στις εκκλησίας της Μικράς Ασίας, και στέλνει μια τελευταία προειδοποίηση στην Εκκλησία της Εφέσου να μετανοήσει και να επιστρέψει στην πρώτη αγάπη από την οποία ξέπεσε, διαφορετικά «...έρχομαι προς σε ταχέως και θέλω κινήσει την λυχνίαν σου εκ του τόπου αυτής, εάν δεν μετανοήσεις» (Αποκάλυψη β:5). Μετά τους διωγμούς του Δομητιανού, ο ίδιος ο Ιωάννης πήγε και εγκαταστάθηκε στην Έφεσο, και έζησε το υπόλοιπο της ζωής του.

 

Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗΣ ΓΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ

«Προς τον άγγελον της εκκλησίας της Εφέσου γράψον. Ταύτα λέγει ο κρατών τους επτά αστέρας εν τη δεξιά αυτού, ο περιπατών εν μέσω των επτά λυχνιών των χρυσών.

Εξεύρω τα έργα σου και τον κόπον σου και την υπομονήν σου, και ότι δεν δύνασαι να υποφέρης τους κακούς, και εδοκίμασας τους λέγοντας ότι είναι απόστολοι, και δεν είναι, και εύρες αυτούς ψευδείς.

Και υπέφερες κα ι έχεις υπομονήν και δια το όνομά μου εκοπίασας, και δεν απέκαμες.

Πλην έχω τι κατά σου, διότι την αγάπην σου την πρώτην αφήκας.

Ενθυμού λοιπόν πόθεν εξέπεσες και μετανόησον και κάμε τα πρώτα έργα. Ει δε μη, έρχομαι προς σε ταχέως και θέλω κινήσει την λυχνίαν σου εκ του τόπου αυτής, εάν δεν μετανοήσης.

Έχεις όμως τούτο, ότι μισείς τα έργα των Νικολαϊτών, τα οποία και εγώ μισώ.

Όστις έχει ωτίον ας ακούση τι λέγει το Πνεύμα προς τας εκκλησίας. Εις τον νικώντα θέλω δώσει εις αυτόν να φάγη εκ του ξύλου της ζωής, το οποίον είναι εν μέσω του παραδείσου του Θεού».

Αποκάλυψη β’ 1-7

Έχω τι κατά σου

Κάποιες φορές υπάρχουν πράγματα στην ζωή μας τα οποία θεωρούμε μικρά και ασήμαντα και δεν τους δίνουμε σημασία. Πόσες φορές όμως αν τα βλέπει και ο Θεός το ίδιο μικρά και ασήμαντα;

Ο άγγελος των Εφεσίων βρέθηκε μπροστά σε μία έκπληξη. Είχε τόσα θετίκα στοιχεία στην ζωή του και στην εκκλησία του, που πιθανόν να τον ξάφνιασε αυτό το «έχω τι κατά σου». Πόσο σημαντικό είναι αυτό το «κάτι»; Αντισταθμίζει η μικρη αυτή έλλειψη όλα τα υπολοιπά που έχει; Είναι ικανή να του στερήσει την ουράνια και αιώνια βασιλεία; Ίσως ναι...

Γι’αυτό και ο Ζαχαρίας μιλάει για την ημέρα των μικρών πραγμάτων.

 

«Διότι τις κατεφρόνησε την ημέραν των μικρών πραγμάτων; Θέλουσιν βεβαίως χαρή και θέλουσιν ιδεί.... οι επτά εκείνοι οφθαλμοί του Κυρίου, οι περιτρέχοντες δια πάσης της γης»

(κεφ. Δ΄10) .

 

Μικρά πράγματα, είτε καλά είτε κακά, που για τους ανθρώπους μπορεί να είναι ασήμαντα, για τον Θεό όμως που γνωρίζει την αιτία των πραγμάτων, είναι σημαντικά. Στον Ματθαίο βλέπουμε ότι οι μωρές παρθένες, για μία μικρή παράλληψη απέτειχαν να εισέλθουν στους γάμους του νυμφίου! Δεν προνόησαν να έχουν στα αγγεία τους αρκετό λάδι, και αυτό τους στέρησε την είσοδο στους γάμους, παρ’όλο που πληρούσαν όλες τις υπολοιπές προϋποθέσεις! (Ματθαίος κε΄ 1-13).

Στα πράγματα του Θεού λοιπόν, δεν μπορούμε να κάνουμε επιλογές. Δεν μπορούμε να διαλέξουμε σε τί πρέπει να υπακούσουμε και σε τι όχι. Η μικρότερη παραχώρηση μπορεί να προκαλέσει ζημιά σε ολόκληρο το σώμα του πιστού.

Ας θυμιθούμε τα λόγια του Παύλου, ο οποίος θα πεί στους Κορίνθιους:

 

«Δεν είναι καλόν το καύχημά σας. Δεν εξεύρετε ότι ολίγη ζύμη κάμνει όλον το φύραμα ένζυμον; Καθαρίσθητε λοιπόν από της παλαιάς ζύμης, διά να ήσθε νέον φύραμα, καθώς είσθε άζυμοι»

(Α΄ Κορινθίους ε’ 6-7)

 

Λίγη ζύμη, κι όλο το φύραμα γίνεται ένζυμο. Δεν χρειάζεται πολύ. Ούτε χρειάζεται μεγάλη αμαρτία για να γίνει αμαρτωλό όλο το σώμα. Αρκεί να βάλεις ένα σάπιο φρούτο σε ένα καλάθι με φρέσκα φρούτα, και σε λίγες μέρες και τα υπόλοιπα θα αρχίσουν σιγά σιγά να σαπίζουν... Ένα λευκό πουκάμισο θεωρείται λαδωμένο, είτε έχει μια λαδιά με διάμετρο 1 εκατοστό, είτε με διάμετρο 10 εκατοστά...

Υπάρχουν πράγματα που πολλές φορές περνάνε απαρατήρητα μέσα στην εκκλησία, που ίσως δεν τα αξιολογούμε σωστά, και ξαφνικά έρχεται η αναποδιά και αναρωτιώμαστε γιατί να πάνε τα πράγματα στραβά, αφού ο Κύριος μας τα είχε υποσχεθεί διαφορετικά. Στον Ιησού του Ναυή ο Κύριος είχε πει ότι θα είναι μαζί του και ότι κανένας εχθρός του δεν θα κατάφερνε να σταθεί εναντίων του (Ιησούς του Ναυή α:5). Όταν όμως μετά την θαυμαστή κατάληψη της Ιεριχώ ο Ισραήλ επιτέθηκε στην  μικρή Γαί, ο Ιησούς του Ναυή βλέπει έκπληκτος τον λαό του να τρέπεται σε φυγή! Ο Ιησούς απορεί προσευχόμενος,

«Ω! Κύριε, τι να είπω, αφού ο Ισραήλ έστρεψε τα νώτα έμπροσθεν των εχθρών αυτού;»

(Ιησούς του Ναυή ζ:8).

Τι είχε γίνει όμως; Ο Θεός φάνηκε ασυνεπείς στις υποσχέσεις του; Όχι. Υπήρχε κάτι που ο Ιησούς δεν πρόσεξε. Υπήρχε αμαρτία στον λαό, γιατί ο Αχάν είχε πάρει λάφηρα από την Ιεριχώ, που ο Κύριος τα είχε καταραστεί και τους είχε πεί να μην πάρουν! Ένας είχε αμαρτία, όλος ο λαός ητήθηκε! Ένας είχε από το ανάθεμα, κι ο Κύριος απομακρύνθηκε, και τους είπε,

«...ουδέ θέλω είσθε πλέον με σας, εάν δεν εξαλείψητε το ανάθεμα εκ μέσου σας»

(Ιησούς του Ναυή ζ:12).

 

Ας δώσουμε προσοχή στα πράγματα του Θεού, και ας μην αφήσουμε τίποτα να εισχωρήσει μέσα στο σώμα του Κυρίου. Ένας μικρός διαλογισμός, μια μικρή ρίζα πικρίας, ένα αθώο ψέμα, και όλο το σώμα μπορεί να μιανθεί. Γι’αυτό ο πλήρεις σοφιας Σολομώντας θα πει,

 

«Πιάσατε εις ημας τας αλώπεκας, τας μικράς αλώπεκας, αίτινες αφανίζουσι τας αμπέλους, διότι αι άμπελοι ημών ανθούσιν».

(Άσμα Ασμάτων β:15)

 

Πρόσεξε τις μικρές αλεπουδίτσες... Αυτές που δεν σου γεμίζουν το μάτι... Γιατί θα έρθει ο καιρός να απολαύσεις τον καρπό από το αμπελι σου, και δεν θα βρεις καρπό... Μην επαναπαυτείς στα καλά έργα, ότι μισείς τα έργα των Νικολαϊτών, ότι έχεις υπομονή και κόπο και μισείς τους κακούς, γιατί αυτό που πραγματικά θέλει ο Θεός από εσένα είναι να επιστρέψεις στην πρώτη αγάπη... Μην εφησυχάζεις, αλλά πρόσεχε, όπως λέει κι ο Παύλος, μήποτε νομίζοντας ότι είσαι δυνατός και στέκεσαι, βρεθείς να έχεις πέσει...

 

«Ώστε ο νομίζων ότι ίσταται ας βλέπη μη πέση»

(Α΄Κορινθίουςι:12)

 

ΑΦΗΚΑΣ…

Από την πρώτη στιγμή το Άγιο Πνεύμα έρχεται να κατευθύνει για να διορθωθούν οι ελλείψεις των Εφεσίων. Ο Παύλος θα πεί στο πρεσβυτέριο «προσέχετε λοιπόν, εις εαυτους και εις όλο το ποίμνιο...», «δια τούτο αγρυπνείτε...» κλπ. Όμως αυτό προϋποθέτει το αυτονόητο! Οτι δηλαδή πρέπει να διατηρήσεις τα ήδη υπάρχοντα καλά! Αντίθετα, ο άγγελος της Εφέσου, στην προσπάθειά του να διαφυλλάξει το ποίμνιο από τους λύκους τους βαρύς, έχασε την πρώτη αγάπη! Κατάφερε πιθανόν να διαφυλλάξει την εκκλησία, γιατί δοκίμασε όλους όσοι έλεγαν ότι είναι απόστολοι και δεν είναι, όμως στο τέλος έχασε τα πρώτα έργα, και αναλονόταν σε άλλα πράγματα.

Γι΄ αυτό ο Ιωάννης προειδοποιεί:

 

«Προσέχετε εις εαυτούς, δια να μην χάσωμεν εκείνα, τα οποία ειργάσθημεν, αλλά να απολάβωμεν πλήρη τον μισθόν»

(Β’ Ιωάννου α:8)

 

Πρέπει να διορθώσεις τις ελλείψεις σου και τα λάθη, χωρίς όμως να χάσεις τα καλά στοιχεία που έχεις! Γιατί αν κάνεις ένα βήμα μπροστά και ένα πίσω, τί το όφελος; Ο Πέτρος παρουσιάζει αυτήν την αύξηση σαν μια πρόσθεση!

 

«Και δι' αυτό δε τούτο καταβαλόντες πάσαν σπουδήν, προσθέσατε εις την πίστιν σας την αρετήν, εις δε την αρετήν την γνώσιν, εις δε την γνώσιν την εγκράτειαν, εις δε την εγκράτειαν την υπομονήν, εις δε την υπομονήν την ευσέβειαν, εις δε την ευσέβειαν την φιλαδελφίαν, εις δε την φιλαδελφίαν την αγάπην».

(Β’ Πέτρου α:5-7)

 

Έχεις πίστη; Θα πρέπει να την διατηρήσεις, και να προσθέσεις αρετή, χωρίς όμως να χάσεις από την πίστη σου όμως! Να κάνεις βήματα προς τα εμπρός και όχι προς τα πίσω! Έχεις πίστη και αρετή; Πρόσθεσε και την γνώση... Και αφού έχεις αυξηθεί, αφού έχεις διατηρήσει την πίστη σου, το ωραίο χριστιανικό περπάτημα και την γνώση του Λόγου του Θεού, πρόσθεσε στο πνευματικό σου ανάστημα και την εγκράτεια... Και αυτή είναι η αλυσίδα, που σε κάθε στάδιο προσθέτει και έναν νέο κρίκο... Είναι σαν τον μαθητή που μαθαίνει την προπέδια, που αφού μάθει τα πολλαπλάσια του δύο, μετά μαθαίνει του τρία, και μετά του τέσσερα, χωρίς να ξεχνάει τα προηγούμενα που έμαθε...

Κανένας άνθρωπος δεν θα γίνει ποτέ τέλειος. Μπορεί όμως ο καθένας να γίνει καλύτερος από αυτό που τώρα είναι. Και αυτό θα γίνει εάν στα καλά στοιχεία που έχει στην ζωή του, αφαιρέσει τα κακά προστέθοντας άλλα καλά!

Για τους Εφέσιους, είναι το ίδιο κακό το ότι άφησαν την πρώτη τους αγάπη, με το αν δεν πρόσεχαν όσα τους είπε ο Κύριος. Θα τους ζητούσε και πάλι λόγο δηλαδή, εάν διατηρώντας την πρώτη αγάπη, δεν δοκίμαζαν τους ψευδαποστόλους, ενώ το Πνεύμα είχε προειδοποιήσει ότι θα έρθουν λύκοι βαρείς.

Όταν το Άγιο Πνεύμα προειδόποιεί για μία κατάσταση, αυτό γίνεται είτε για να αποτραπεί η κατάσταση είτε για να προσεχθεί. Γι’αυτό προτρέπει τον προφήτη Του τον Ιεζεκιήλ να λαλήσει στον λαό Ισραήλ για να διορθώσει τον δρόμο του:

 

«Αλλ' εάν συ αποτρέπης τον άνομον από της οδού αυτού διά να επιστρέψη απ' αυτής, και δεν επιστρέψη από της οδού αυτού, εκείνος μεν θέλει αποθάνει εν τη ανομία αυτού, συ δε ηλευθέρωσας την ψυχήν σου».

(Ιεζεκιήλ λγ:9)

Και συνεχίζει:

 

«Και όταν λέγω προς τον ασεβή, Εξάπαντος θέλεις αποθάνει, ο δε επιστρέψας από της αμαρτίας αυτού πράξη κρίσιν και δικαιοσύνην, αποδώση το ενέχυρον ο ασεβής, επιστρέψη το ηρπαγμένον, περιπατή εν τοις διατάγμασι της ζωής μη πράττων αδικίαν, θέλει εξάπαντος ζήσει, δεν θέλει αποθάνει».

(Ιεζεκιήλ λγ:14-15)

 

Δεν τίθεται δηλαδή θέμα «τί από τα δύο να κάνω»; Άγγελε της Εφέσου, και την πρώτη αγάπη θα έχεις, και θα δοκιμάζεις τους λέγοντες ότι είναι απόστολοι και δεν είναι, και θα υποφέρεις, και θα έχεις υπομονή! Δεν ύπάρχει πνευματική ζυγαριά για να πεις ότι κάτι είναι πιο σημαντικό από το άλλο και αυτό μόνο θα κάνεις!

Ένας χριστιανος χωρίς πίστη, είναι ένας ελλειπής χριστιανός, ακόμα και αν είναι πλήρης από τα υπόλοιπα στοιχεία που μας είπε πιο πάνω ο Πέτρος.

Και η παραμικρή έλλειψη μπορεί να προκαλέσει απώλεια του μισθού! Για τον άγγελο της Εφέσου κινδυνεύει να μετακινηθεί η λυχνία του!

Κι αυτος είναι άλλωστε ο αγώνας του Χριστιανού. Να αυξηθεί σε πίστη και αγιασμό, εισερχόμενος δια της στενής πύλης.

Εγκυκλοπαίδεια

Νεομηνίες

Το φεγγάρι είχε ιδιαίτερη σημασία στο ημερολόγιο των αρχαίων, και το λάτρευαν σαν θεότητα. Η λατρεία των ουράνιων σωμάτων ήταν βέβαια απαγορευμένη για τον Ισραήλ, αλλά η πρώτη μέρα της νέας σελήνης (νέα μήνη = νεομηνία) γιορτάζοταν πανηγυρικά με θυσίες, σαλπίσματα και αργία (Αριθμοί κη:11-15).